Maar wie bewaakt nog het geheel?

De OESO publiceerde vorige week een rapport over hoe overheden steeds meer verstrikt raken in hun eigen regels en procedures.

Een herkenbaar fenomeen, ook buiten de overheid.

Er doet zich een incident voor en we voeren een nieuwe controle in. Iemand maakt een fout en we schrijven een procedure. Er ontstaat een risico en we bouwen een bijkomende beveiliging in.

Op zich meestal verstandige beslissingen. Niemand kan er veel op tegen hebben.

Maar al die afzonderlijk verstandige beslissingen vormen samen een steeds complexer geheel.

En daar begint het probleem.

Medewerkers besteden steeds meer tijd aan het naleven en aantonen dat ze alles correct gedaan hebben. Voor uitzonderingen moeten ze toestemming vragen. Zelfstandig oordelen wordt moeilijker, terwijl we net verwachten dat mensen verantwoordelijkheid opnemen.

Het merkwaardige is dat niemand daarvoor noodzakelijk een verkeerde beslissing heeft genomen.

We hebben alleen nooit stilgestaan bij het gezamenlijke effect van al die juiste beslissingen.

Misschien ligt daar een onderschatte opdracht voor bestuurders en leidinggevenden.

Niet alleen nieuwe regels beoordelen, maar ook regelmatig het geheel durven herbekijken.

Want behoorlijk bestuur vraagt niet alleen controle, maar ook ruimte om te handelen.

Wie neemt in onze organisaties eigenlijk de verantwoordelijkheid op om regels weer af te schaffen?